Zeg wat je te zeggen hebt!

Zeg wat je te zeggen hebt!

Door Minka Jongkind (coach, teamcoach en mediator).

In het kader van een MD traject heeft de opleidingsgroep intervisie met elkaar. Deelnemers zijn Karel, André en nog 2 aankomend leidinggevenden. We starten met de vraag van Karel “Hoe kan ik mijn medewerkster X duidelijk maken dat haar productie verdubbeld moet worden”.

Fase 2 van het intervisiemodel is vragen stellen als een OEN, Open, Eerlijk, Nieuwsgierig. Eigen vooroordelen en beelden aan de kant én vragen stellen in plaats van een oplossing geven. Intervisiegenoot André lukt dat, ondanks herhaaldelijk aansporen, niet. Hij is geraakt door de vastberaden houding van Karel ten opzichte van zijn medewerkster X. Alles in hem komt in opstand tegen Karel en vóór medewerkster X. In plaats van vragen stelt hij het autoritaire gedrag van Karel ter discussie. Ik besluit gebruik te maken van deze emotionele identificatie door de intervisie een andere wending te geven – let’s talk!

Lekker Projecteren. Karel en André nemen plaats tegenover elkaar. Beiden krijgen de opdracht om diegene met wie ze nog een appeltje hebben te schillen te projecteren op elkaar. Voor Karel is dat persoon X uit de intervisiecasus. André kiest wie hij in gedachten tegenover zich heeft, zonder dit te benoemen naar Karel.

Pijlen gooien. We gaan pijlen gooien. Karel start met alles wat hij denkt, voelt en vindt over persoon X ongenuanceerd en ongecensureerd naar het hoofd van André alias persoon X te gooien. Als facilitator moedig ik aan de pijlen scherp te maken, er jij-boodschappen van te maken en alle relativering eruit te halen. Als Karel zijn pijlen heeft gegooid mag André. De pijlen zijn vlijmscherp en vol emotie en Karel incasseert zonder met woorden te reageren. Als de pijlenregen stopt is de beurt weer aan Karel en zo gaan we een paar keer heen en weer. Geen ping pong, maar gooien en incasseren.

Het oogt als een bloedstollende wedstrijd. Met ingehouden adem luisteren, kijken en voelen de andere intervisiegenoten mee. Ze ervaren mee, hoe scherper de pijl, hoe raker.

Au! Als alle pijlen gegooid zijn voelen de heren na welke pijl, van zichzelf en/of de ander, hen het meest geraakt heeft. André benoemt de pijl van Karel die klonk als “je toont geen enkele bereidheid”. Karel benoemt de pijl van André die klonk als “kansloos – alles wat je nu doet is kansloos” en zijn eigen pijl “je bent niet eerlijk”. Met het benoemen slaat het besef in als een hamerslag. Het gevoel dat persoon X niet eerlijk tegen me is – dat is de kern waar het om draait, de brandstof waarmee het vuur bij mij wordt aangestoken. Karel voelt het vuurtje branden en ziet zijn eigen vlammenwerper waarmee hij persoon X onwilligheid verwijt. Ineens snapt hij de woede-uitbarsting van persoon X vorige week, midden op de werkvloer.

Resultaat. Karel sluit zijn intervisiesessie af “ Zonder deze methode, dit gesprek, deze scherpe pijlen, was ik niet tot de kern gekomen. Met dit besef weet ik nu waar ik het echte gesprek met X over zal moeten voeren en dat ga ik doen”. Bonuspunten verdienen we tegelijkertijd met André die een druk van zijn borst en een last van zijn schouders voelt vallen door in ieder geval 1 x zonder censuur te benoemen wat hij werkelijk voelt en vindt. Zeggen wat je te zeggen hebt – het motto van Deep Democray – een waarheid als een koe!

2 thoughts on “Zeg wat je te zeggen hebt!

  1. Marike de Valk

    Boeiende methode. Is alles geoorloofd? Inclusief schelden en met rotte vis gooien? Ik geef relatietherapie en gebruik soms een vergelijkbare oefening, maar zeg dan altijd dat de opmerkingen wel to the point moeten zijn en niet kwetsen om te kwetsen…. Bovendien is het daar dus duidelijk dat het echt op de ander gericht is. Doe jij deze oefening ook wel eens bv met twee collega’s?

    Reply
  2. Minka

    Ha Marike,

    Goeie vraag. Voordat ik de methode toepas leg ik uit wat we gaan doen en maken we veiligheidsafspraken. Clienten/deelnemers geven aan wat ze nodig hebben aan ‘gedrags’regels om het voor hen veilig te maken. Hierin worden vaak dingen genoemd als niet schelden, schreeuwen etc. Daarnaast gelden er een 3-tal algemene principes:
    – we blijven in relatie/contact
    – niemand heeft monopolie op de waarheid
    – we doen dit om van te leren, over elkaar en over onszelf

    En ja, met 2 collega’s is de oefening heel goed te doen, mits vooraf echt uitleg en veiligheidsafspraken en commitment van beiden om erin te stappen. Doel is zeker niet om de ander te kwetsen maar wel om te zeggen wat je te zeggen hebt tegen de ander en alle beleefdheid en omdraaiende bewegingen eruit te halen.

    Reply

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *