Waarderen… minder onschuldig dan het lijkt

Waarderen… minder onschuldig dan het lijkt

Waarderend leiderschap, een compliment geven tijdens een sessie Deep Democracy… Mooi toch… Of niet… Niet altijd…

Wist je dat het waarderen komt van het oude beroep van Waardijn. Dit was iemand die was aangesteld om ‘den aard en de waarde der metalen, vooral van goud en zilver, te onderzoeken of te toetsen’. Als je waarderend bezig bent vraag je jezelf dus af: ‘Wat voor schatten hebben we en hoe veel zijn die waard?’ Waarderen en oordelen liggen dus niet zo ver van elkaar af, al heeft het ene woord een prettiger imago dan het andere…

Een compliment geven en krijgen is altijd goed… Alles wat aandacht krijgt groeit… Waarderend leiderschap … Appreciative Inquiery. We kennen allemaal de kracht van waardering, aandacht en complimenten. Ook wij gebruiken dit in onze werkpraktijk. En toch… is het ook oppassen.

Als je tijdens een Deep Democratische sessie als facilitator heel hard knikt bij een idee dat je heel goed vindt bijvoorbeeld. Of als manager op de vergadering breed uitweidt over die ene jonge medewerker met al weer zo’n briljant idee. Of tijdens een conflictbemiddelingsgesprek zegt dat “Marieke nu wel een erg constructief voorstel doet”.

Wat je geeft is aandacht, liefde, compassie. Maar je geeft tegelijk ook iets níet. Je geeft een ander geen compliment, aandacht, liefde, compassie. En daarmee oordeel je. Zet je een norm. ‘Als je dít doet, dan wordt je gewaardeerd en beloond’. Doe je het niet wordt je genegeerd. Door waarderen en oordelen lever je iets belangrijks in: je neutraliteit. Soms is dat niet erg. Wil je als leider of facilitator een norm zetten en voorbeeldgedrag neerzetten. ‘Zo doen wij dat hier, als je deze omzet draait krijg je een compliment of beloning’, ‘dit is hoe je een functioneringsgesprek voert’. Maar soms wil je dat alle stemmen klinken. Dat ook afwijkende stemmen gehoord kunnen worden. Dat elk idee tijdens een brainstormsessie er toe doet. Dat tijdens een conflictbemiddeling ook de shit op tafel mag komen. Dan is neutraliteit belangrijk.

In de trainingen Deep Democracy leer je technieken om je neutraliteit te onderzoeken, te behouden en te hervinden als je die even kwijt bent. Deep Democracy is een methode om dialoog te voeren, gedragen besluiten te nemen en de wijsheid van de minderheid in organisaties te benutten.

2 thoughts on “Waarderen… minder onschuldig dan het lijkt

  1. Marcel van Marrewijk

    Goed verhaal!
    Jarenlang benadrukte AI practitioners de ‘appreciative’ kant, het positief waarderende en inmiddels weten we dat met name het onderzoekende, het oordeel uitstellende de krachtigste component is. Met het geven van complimenten benadrukt de gever (onbedoeld) het status verschil, met het klopje op de schouder stamp je hem de grond in, om het eens overdreven weer te geven…Ik ervaar geen groot verschil tussen deep democracy en de bedoeling van Appreciative Inquiry. Wellicht moet ik mij eens beter verdiepen in DD.

    Reply
  2. Nathalie Van Renterghem

    Het is net als straffen en belonen bij kinderen. In feite heeft belonen hetzelfde effect, ook al heeft het op het eerste zicht minder negatieve uitingen (angst, schaamte, verdriet, boosheid).
    Het maakt het kind (soms erg) afhankelijk van het oordeel van ouder of leerkracht en haalt het dus uit zijn/haar kracht en autonomie.

    Reply

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *