De mythe van het oude zeer

De mythe van het oude zeer

Auteur: Jaco van der Schoor. Doorbraak door rolemapping. 

Het boterde al langere tijd niet tussen het team bestaande uit artsen en verpleegkundigen. Wederzijds onbegrip, miscommunicatie, niet nagekomen afspraken.
De eerste sessie in het begleidingstraject verliepen stroef, De wil om er uit te komen was er wel, maar het leek alsof niemand echt de eerste stap wilde zetten. Gesprekken liepen uit op het gedetailleerd terugvertellen van oude voorbeelden en de oplossing werd vooral gezocht op het niveau van procedures: nieuwe afspraken, nieuwe richtlijnen, nieuwe protocollen. Die de bijeenkomst erna dan weer niet gevolgd of nagekomen waren.

Voor mijn gevoel moest ik hard werken om de boel in beweging te brengen. En als je één ding nooit met doen als procesbegeleider, dan is het wel hard werken.

Ik besloot het over een andere boeg te gooien en zette een instrument in uit Deep Democracy: rolemapping. Binnen Deep Democracy is een rol “bloody f*cking everything”. Alles wat er in de groep is of kan zijn. Denk daarbij aan meningen, gedrag, ideeën, (voor)oordelen, fysieke verschijnselen, thema’s en zelfs archetypen. Werkelijk alles wat er in de groep is of kan zijn is een rol. Als eerste stap vroeg ik de teamleden om zelf op te schrijven welke rollen zij zagen in de groep. En met welke rollen zij zichzelf in meer of mindere mate identificeerden. Na wat aanvankelijk gefrons en gevraag ging iedereen aan de slag.

Stap 2 was het delen van de individuele uitkomsten in kleine groepjes on vervolgens in de grote groep een lijst te maken van alle in de groep aanwezige rollen. Het werd een bonte lijst die ging van ‘hoofdpijn’ naar ‘gegiechel’, van ‘leider’ naar ‘volger’ en van ‘verdriet’ naar ‘hoop’. Toen we de lijst eens op ons in lieten werken vroeg een van de verpleegkundigen, die het kortste van allemaal in dienst was, of een van de anderen iets kon zeggen over de rol van ‘oud zeer’ die op de lijst stond. Een interessante vraag omdat er in de sessies al menig maal gerefereerd was aan dat oude zeer. Het werd stil in de groep. Na enige tijd begon de een na de ander te zeggen dat ze eigenlijk niet goed wisten wat daarmee bedoeld werd. Ja, er was wel oud zeer, tenminste, dat werd altijd gezegd…. Uiteindelijk kon Henk uitsluitsel geven. Henk was de senior van het team, veruit het langste in dienst en gewaardeerd om zijn humor. In het verleden van het team waren er nare dingen gebeurd, geschonden vertrouwen, een klimaat van pesten en een enorme apenrots. Door de jaren heen was dat klimaat langzamerhand veranderd. Maar steeds werd er weer gesproken over dat oude zeer. We ontdekten dat het oude zeer het alibi was geworden om maar niet te handelen en om maar niet op te staan en je nek uit te steken. “Want voor je het weet word je kop eraf gehakt.”

Dit inzicht maakte dat één van de artsen letterlijk op stond en zei zich niet meer te willen laten hinderen door iets dat in een ver verleden ooit was gebeurd. “Wij hebben zelf invloed of wat wij doen en hoe wij ons nu gedragen!” De groep schaarde zich achter haar en zonder ook maar één procedure afspraak werd de sessie afgesloten.

Ik ben nog één keer bij het team geweest. Een korte sessie waarin werd aangegeven dat er een andere wind woei in het team. Dat het tij was gekeerd en de angst voor het oude zeer was verdwenen. De mythe was ontmanteld, het team kon verder.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *